مرمت نیما
هر آنچه درباره مرمت بنا میخواهید
خانه و باغ تاریخی اتحادیه که سال ۱۳۸۳ در فهرست میراث ملی کشور بهثبت رسیده بود در آستانه خروج از فهرست آثار ثبت شده قرار گرفت تا به جای آن یک مجتمع تجاری وسیع در خیابان لالهزار تهران ساخته شود.
بهگزارش مهر، این خانه دارای9 هزار متر مربع مساحت است و محل آن در خیابان لالهزار، بنبست اتحادیه قرار دارد. مالکیت این خانه نیز در اختیار خانواده اتحادیه است.در سال 1261 شمسی، هنگامی که باغ بزرگ لالهزار برای احداث خیابانی به همین نام تقسیم و فروخته شد، بخشی از آن به میرزاابراهیم خان، پدرعلیاصغرخان اتابک (امینالسلطان) رسید و با مرگ ابراهیم خان، پسرش بخشهای دیگری از زمینهای مجاور را خرید و به آن اضافه کرد. نوادگان امینالسلطان در دورههای بعد، زمین پدری را تفکیک کردند و فروختند. سینما جهان، سینما شهرزاد، یک پارکینگ و یک مجتمع تجاری در بخشی از همین زمینها ساخته شده است.رحیم اتحادیه نیز در سال ۱۲۹۵ شمسی این زمین را از وارثان امینالسلطان خرید و با تفکیک آن به 30سهم، آن را میان فرزندان خود تقسیم کرد. این خانه در دهه 50 لوکیشن سریال معروف «دایی جان ناپلئون» ساخته ناصر تقوایی بود و به همین نام نیز معروف شد. خانه دایی جان ناپلئون تنها قطعه بازمانده از باغهای لالهزار است که در اصل خانه امینالسلطان، صدراعظم ناصرالدین شاه بوده است. براساس آنچه خبرگزاری مهر منتشر کرد، همزمان با ثبت این اثر در فهرست میراث ملی در سال ۱۳۸۳، سازمان میراث فرهنگی برای خرید این خانه با خانواده اتحادیه وارد مذاکره شد و توافقهایی برای واگذاری این باغ به دولت به قیمت 4 میلیارد تومان به میان آمد که در نهایت این معامله به سرانجام نرسید. گفته میشود قرار است پس از تخریب خانه دایی جان ناپلئون، در زمین آن یک مجتمع تجاری بسیار بزرگ ساخته شود که در آن صورت، با توجه به تراکم چنددههزار متری این مجتمع، آخرین بقایای بافت تاریخی لالهزار نیز با قرار گرفتن در ازدحام بازار، مضمحل میشود. وینکلمن (۱۷۸۶ - ۱۷۱۷ ) براي اولين بار به جاي اينكه كارهاي هنري باستاني را مطابق مد روز تجزيه و تحليل كند، آنرا به صورت آنچه كه واقعاً هست مورد مطالعه قرار داد و به همين دليل شايسته است كه او را پايهگذار تاريخ هنر بدانيم وي ضمناً پيشنهاد ميكند كه هنر باستاني به عنوان سرمشق تلقي شود و در نتيجه جنبش نو، يعني نئوكلاسيسم را بنيان ميگذارد. وي معتقد است كه تعمير آثار هنري بايد از روي مدارك كتبي و با توجه به تحقيقات تاريخي و با رعايت سلسله مراتب (Filologico) صورت پذيرد. نظريات وي هيچگاه به طور مستقيم در امر مرمت معماري دخالت نداده شد. - احساس واقعي زيبايي مانند دوغاب گچي است كه بر روي سر آپولو در ـ بلودر ـ ريخته شده و تمام قسمتهاي آن را پوشانده. * ويته : * اوژن ويوله لدو (1879ـ1814): - با شناخت هنرهاي قديم بايد دورة خويش را در هنر خويش اجرا و ظاهر نمائيم. به نظر او هنر رومي در درجة دو و هنر يوناني درجة اول ميباشد. وی در مورد ساختمانهاي دورة گوتيك ميگويد: سازهاي است زنده، متشكل از نيروهاي داخلي جمع و پخش شونده كه متعادل ميشوند. لدو خيلي از آثار دورة گوتيك را نجات داد. بناها و آثار مرمت شده توسط لدو: * بناهاي مرمت شده ايتاليا به روش «وحدت سبك»: 1- دوماي سانت كروچه (فلورانس) 2- كاستلوا سفور تيسكو (ميلان) 3- دوماي ناپل. * جان راسكين (1900ـ1819): در عقايد راسكين به دو نظرية اصلي برميخوريم: وي معماري انقلاب صنعتي را چنين توصيف ميكند: - مردگان مالك حقوق قانوني ساختة خود هستند و ما قانوناَ نميتوانيم زحمات آنان را از بين ببريم، هر چه را كه خود ساختهايم آزاديم هر گونه دخل وتصرفي در آن انجام دهيم، اينها نتيجة زحمات بسيار و صرف هزينة گذشتگان است و قانون اجازة از بين بردن آنها را پس از مرگ صاحبانشان به ما نمي دهد، بلكه بايد به نسل هاي آينده انتقال داده شود. * لوكا بلترامي (1933ـ1854): * تخريب نقاط حساس شهر براي بوجود آمدن ميدان ديد و جلوة بيشتر نماي بناهاي مهمتر. كارهاي بلترامي عبارتند از: مداخلة تخريبي «كليساي سنجوواني» و تخريب خانهها براي احداث ميدان «اسكالا» و بازسازي برج بزرگ ناقوس كليساي «سنمارك» و نيز به علت تفاوت شكل و تغيير محل بناي آن نسبت به موضع اصلي. * كاميليو سيت (1903ـ1843م): * كاميليو بوييتو (1914ـ1836م): تأثيرات افكار بوييتو در كنگرة آتن: * جووانوني (1947ـ1873م): - ما حق نداريم در كنار يك بناي تاريخي ساختماني امروزي و مدرن بسازيم و در غير اينصورت به سبك و استيل ساختمان باستاني خيانت كردهايم. - ما ميتوانيم در كنار يك معماري باستاني ساختماني بسازيم و يا قسمتي از يك ساختمان تاريخي كه ويران و نابود شده است، تكميل كنيم. منتها بايد سبك و استيل آن بناي باستاني را بگيريم و بعد آن را خلاصه كنيم ... ما بايد يك بناي Neotro يعني بي تفاوت داشته باشيم. - مونومانهاي عصر كلاسيك مونومانهاي مردهاي هستند. چون عمل آنها فقط عملي نمايشي است جهت بازديد سياحان و خوشآيند تماشاچيان. * جواني كازانوا: * پروفسور براندي: كتابها: تئوري مرمت ـ بودا ميخندد ـ تئوري عمومي انتقاد ـ ساختمان و معماري. عقايد: 1- اثبات و شناسايي يك اثر هنري توسط يك بحث انتقادي. 2- دوباره سازي و دوخت و دوز قسمت كسري اثر هنري. 3- دخالت به عنوان مرمت روي مادة اثر هنري انجام ميشود، چه جهت نجات اثر هنري و چه به عنوان خود جسم اثر هنري. پيشنهادات براندي: 1- با ارزش بودن ديد زيباييشناسي، تاريخي 2- دخالت روي اثر هنري شرط به شرط: مرمت يك عمل منتقدانه و يك قضاوت شرط به شرط را ميطلبد 3- مرمت عبارتست از توجهي كه در ادامهاش دخالت روي مادة اثر هنري ميكند و آن دخالت چه براي نجات خود اثر هنري است و چه بهسازي و نجات شاريط محيطي آن اثر. كاروانسراي مرنجاب ب : شناخت بنا 1ـ موقعيت طبيعي : وجه تسميه مرنجاب مشخص نيست ولي از زمانهاي گذشته تاكنون ، منطقه ياد شده به همين نام موسوم است . مرنجاب ازلحاظ اكوسيستم وبخصوص اكوتوريسم ويژگيهاو ارزشهاي فراواني دارد .در مجاورت مرنجاب درياچه زيبا و منحصر بفرد نمك وجود دارد كه يكي از پديده هاي بي نظير و ديدني كوير است . مضافا اينكه از لحاظ اقتصادي نيز از منابع مهم بشمارمي آيد . مرنجاب از نظر انواع گونه هاي گياهي كويري و مناظر طبيعي و حيات وحش نيز ارزشمند است و مي تواند در زمره جاذبه مهم و مورد توجه گردشگري كشور باشد تا سالهاي بين دهه هاي 40 تا 50 مرنجاب يكي از زيستگاههاي غني نوعي آهو بود . كثرت آهو در اين ناحيه بحدي بود كه كشاورزان و اهالي بومي منطقه آران و بيدگل ، حتـــــي در مزارع و كشت زارهاي نزديك شهر نيز با استفاده از نوع تله فلزي كه در داخل زمين نصب مي شد ، مبادرت به شكار آهو مي نمودند . لكن با افزايش تعداد اتومبيل هاي جيـــپ و موتور سيكلت در منطقه و هجوم شكارچيان و شكار بي رويه اين حيوان ، آهوها ، اين چراگاه طبيعي را ترك و تا حوالي سياه كوه عقب نشستند . منطقه مرنجاب با توجه به وضع اقليمي و طبيعي كه داردو بخصوص بعلت برخورداري از تنوع پوشش گياهي ، يكي از مناطق بسيار مستعد براي پرورش شتر مي باشد . در حال حاضر نيز همواره، تعدادزيادي شتر در مراتع و چراگاههاي مرنجاب مشغول چرا مي باشند . در اين مسيـــــر پوشش گياهي به شكل خودرو و يا كاشته شده ( ديم ) ديده مي شود0 اگرچه اين منطقه در ازمنه قديم مانند حالا يكسره خشك وبي آب وعلف نبوده ، درختان تاغ جفته ، گز و بوته هاي خارآدور تا اندازه اي از برخاستن ريگ و روان شدن آن پيشگيري مي كرده است 0 گياهان بومي منطقه عبارتست از : گره وحشي ، ارته ، كف بو ، خارشتر ، كربون ،000 علاوه بر اينها اداره جنگلباني براي جلوگيري از پيشرفت شنهاي روان اقدام به كشت نهال هاي كويري نموده است0 گستره شهرستان آران و بيدگل واقع در 9 كيلومتري شمال كاشان در طول جغرافيائي34 الي30 34 وعرض جغرافيايي 15 51 الي52 شمالي قرارگرفته است0ازلحاظ زمين شناختي غربي ترين دشت كوير واقع در كوير مركزي بوده كه توسط رشته كوههاي كم ارتفاع نخجير و ملك آباد از بلاياي جندق واقع در شرق كوير مركزي تفكيك مي شــــــود0 ازجملـــه بارزترين واحدهاي زمين شناختي ريخت شناسي اين منطقه مي توان به بخش كوهستاني ( با ارتفاع متوسط 1500 تا 2000 متر) شامل سياه كوه ، ارتفاعات دروازه امام ، كوه لطيف رشته كوههاي يخ آب ، سفيدآب ، تالبور و تپه ماهورهاي البرز ، دشتهاي آبرفتي شامل رودخانه هاي فصلي و موقتي كه داراي ريزشهاي جوي منطقه اي به وسعت 86812 كيلومتـر مربع از منطقه كوهستاني به درياچه نمك منتهي مي شود ، ماسه هاي روان شامل نوار عظيم ريگ بلند كه به صورت نعل اسبي شكل از حواشي مرنجاب تا حسين آباد ابوزيــــــدآباد ادامه مي يابد و حوضهء تبخيري درياچه نمك كه با وسعت تقريبي 2500 كيلومتر مربع واقع در پست ترين بخش منطقه شامل جلگه هاي رسي مرطوب ، بخش باتلاقي و كفه نمكي تخت و مسطح مي باشد0 ازلحاظ تقسيم بندي مناطق ايران به واحدهاي زمين شناسي،زمين ساختاري مختلف،گستره آران وبيدگل جزء واحد مركزي ايران ومنطقه پست كماني موسوم به تبريزــ بزمان ميباشد قسمتي از كوير مركزي ايران كه از لحاظ قانون تقسيمات كشوري در حوزه شهرستان آران و بيدگل و در ناحيه شمالي و شمال شرقي اين شهرستان واقع گرديده اســـــــت مرنجـــاب ناميده مي شود0 مرنجاب جزئي از كوير مركزي مي باشد و دور از هرآبادي واقع شده است0 يكي از مخوف ترين و معروفترين ريگزارهاي ايران به نام بند ريگ درمجاورت آن است0غالب بادهايي كه در اين منطقه مي وزند از سمت شمال شرق به جنوب مي باشد كه معروف به باد خراساني مي باشندولي بندرت وبيشتردر زمستان بادهاي شديدي از سمت غرب به شرق مي وزد و شايد علت قراردادن پشت بندهايي در جبهه غربي ديوارهاي پشت بام همين امر باشد0 به علت وجودريگزارهاي فراوان در اطراف كاروانسرا ، به همراه وزش بادهاي شديد ، دانه هاي شن هم از زمين بلند مي شود وايجاد طوفانهاي شني مي كند0 تعبيه سوراخهايي در ديوارهاي بيروني كاروانسرا مي تواند علاوه بر اهميت نظامي آن ، به علت سرشكــــن كـردن شدت باد و كاهش خسارت وارد به ديوارهاي جانبي دانست0 ميزان بارندگي سالانه در مرنجاب حدود 125 ميليمتر است و هواي آن در فصول سال كاملاً متمايز از يكديگر است و داراي زمستانهــاي سرد وخشك و تابستان هاي گرم و سوزان مي باشد به گونه اي كه رطوبت هوا در برخي از قسمتها به 2 تا 5 درصد مي رسد0 كاروانسراي مرنجاب در مسير جاده معروف ابريشم واقع گرديده است كه دراين امتداد كاروانسراهاي قصر بهرام و عين الرشيد ، سفيدآب و سپس كاروانسراي مرنجاب قــــرار دارد و دوباره در ادامه او به اصفهان كاروانسراي گبرآباد واقع شده كه مسير ارتباطي به مركز ايران مي باشد0 باتوجه به طبيعت و اقليم گرم و خشك و كويري مرنجاب معماري كاروانسرا نيز از نوع درون گرا مي باشد و خود كاروانسرا داراي يك حياط مركزي و از نوع چهار ايواني است0 قسمتي از كوير مركزي ايران كه از لحاظ قانون تقسيمات كشوري در حوزه شهرستان آران و بيدگل و در ناحيه شمالي وشمال شرقي اين شهرستان واقع گرديده است مرنجاب ناميده مي شــود 0/ب كاروانسراي مرنجاب همانگونه كه در كتب و مآخذ معتبر تاريخي آورده شده است ، در دوران سلطنت شاه عباس اول صفوي احداث راههاي بازرگاني ،تجاري و مسافرتي، همچنين ايجاد امكانات خدمات رسانـــي به كاروانها ، بخصوص احداث كاروانسرا مورد توجه فراواني قرار داشت چندان كه بدستور اين پادشاه صفوي 999 كاروانسرا در ايران ساخته شد . از جمله اين كاروانسراها ، كاروانسراي معروف مرنجاب است . تا قبل از احداث كاروانسراي مرنجاب ، كاروانهاي تجاري ومسافرين كه از شهرهاي مركزي ايران ،اصفهان و كاشان عازم ري ، خراسان و ماوراء النهار ( يا بالعكس ) بودند،بناچار از مرنجاب هم عبور مي كردنــــــد ، در منطقـــه مرنجاب از اطراقگاه و يا كاروانسرايي بنام دست كن استفاده مي كردند( در حال حاضر هم آثار و خرابه هاي اين كاروانسرا كه تقريبا در 4 كيلومتري شرق كاروانسراي فعلــــي مرنجاب قرار داشته است در كنار چاهي موسوم به دست كن ، قابل رؤيت مي باشد . ). بر اساس آنچه كه در مآخذ و منابع تاريخي دوران صفويه نقل شده است ( من جمله عالم آراي عباسي ) در اوايل قرن يازدهم هجري، تركمانان و ازبكان در يك شبيخون كه از راه كوير به قصبه هاي آران و بيدگل و در يك نوبت هم به اصفهان داشتند خساراتي وارد كردند ،بنابراين شاه عباس جهت حفظ كوير و راه تجاري كاروان روبه فكرچاره افتاد. لذا با توجه به وجود مزرعه مرنجاب ويك رشته قنات آب درآن ، دستوراحداث كاروانسراي مرنجاب را در كنار مزرعه و مجاورت درياچه نمك صادرنمود. اين كاروانسرابه همت و كارگزاري آقا خضرنهاوندي ( حاكم كاشان در زمان شاه عباس اول ) در سال 1012 هجري قمري، با دو منظور ساخته شد0 1ــ اطراق و اقامت مسافرين و كاروانهاي بازرگاني در اين كاروانسرا . 2ــ مستقر شدن تعدادي نيروي نظامي بمنظور حفاظت از راههاي كوير و تأمين امنيت جاني ومالي كاروانيان و استفاده آنها از كاروانسراي مرنجاب بعنوان پايگاه . لذاعلاوه براحداث 4 برج ديده باني درچهار گوشه كاروانسرا، قسمت بام و ديواره اطراف آن بصورت سنگرساخته شده است تا مستحفظين راه تجاري مرنجاب قادر باشند در مواقع احتمالي از جان و مال كاروانيان بخوبي دفاع نمايند0/ب گـزارش تـوصيفـي كاروانسراي تـاريخـي مـرنجـاب : كاروانسراي مرنجاب در 60 كيلومتري شمال شرقي كاشان جزء دهستان كوير شهر آران و بيدگل در عرض جغرافيايي ˚34 و́ 7 و طول جغرافيايي ˚51 و́ 48 و ارتفاع 810 متري از سطح دريا قرار دارد و راه دسترسي به كاروانسرا از شهرستان آران و بيدگل مي باشد . در دوران سلطنت شاه عباس اول صفوي احداث راههاي بازرگاني ، تجاري و مسافرتي ، همچنين ايجاد امكانات خدمات رساني به كاروانها ، بخصوص احداث كاروانسرا مورد توجه فراواني قرار داشت ، چندان كه بدستور اين پادشاه صفوي 999 كاروانسرا در ايران ساخته شد . از جمله اين كاروانسراها كاروانسراي معروف مرنجاب است . تا قبل از احداث اين كاروانسرا كاروانهاي تجاري و مسافرين كه از شهرهاي مركزي ايران ، اصفهان و كاشان عازم ري ، خراسان و ماورالنهر و بالعكس بودند ، بناچار از مرنجاب هم عبور مي كردند ، در منطقه مرنجاب از اطراقگاه و يا كاروانسرايي بنام دست كن استفاده مي كردند ( در حال حاضر هم آثار و خرابه هاي اين كاروانسرا كه تقريباً در 4 كيلومتري شرق كاروانسراي فعلي مرنجاب قرار داشته است در كنار چاهي موسوم به دست كن ، قابل رؤيت مي باشد . ) . بر اساس آنچه كه در مأخذ و منابع تاريخي دوران صفويه نقل شده است ، در اوايل قرن يازدهم هجري ، تركمانان و ازبكان در يك شبيه خون كه از راه كوير به قصبه هاي آران و بيدگل و در يك نوبت به اصفهان داشتند ، خساراتي وارد كردند ، بنابراين شاه عباس جهت حفظ كوير و راه تجاري كاروان رو به فكر چاره افتاد . لذا با توجه به وجود مزرعه مرنجاب و يك رشته قنات آب در آن ، دستور احداث كاروانسراي مرنجاب را در كنار مزرعه و مجاورت درياچه نمك صادر نمود . اين كاروانسرا به همت و كارگزاري آقا خضر نهاوندي ( حاكم كاشان در زمان شاه عباس اول ) در سال 1012 هـ . ق . با دو منظور ساخته شد : 1- اطرق و اقامت مسافين و كاروانهاي بازرگاني در اين كاروانسرا . 2- مستقر شدن نيروي نظامي بمنظور حفاظت از راههاي كوير و تأمين امنيت جاني و مالي كاروانيان و استفاده از كاروانسراي مرنجاب بعنوان پايگاه . لذا علاوه بر احداث 4 برج ديده باني در چها گوشه كاروانسرا ، قسمت بام و ديواره اطراف آن بصورت سنگر ساخته شده است تا مستحفظين راه تجاري مرنجاب قادر باشند در مواقع احتمالي از جان و مال كاروانيان بخوبي دفاع نمايند . اين كاروانسرا ممتشكل از سردر و هشتي ورودي ، چهار ايوان ، حجرات با ايوان ورودي در جلو آنها در چهار طرف صحن و همچنين اصطبلها و چهار برج در چهار گوشه كاروانسرا مي باشد و جمعاً 28 اتاق در اطراف حياط ساخته شده است ، كه چهار اتاق موجود در چهارگوشه ساختمان احتمالاً محل اعيان نشين كاروانيان بوده است . كاروانسراي تـاريخـي مـرنجـاب در تاريخ 30/04/1384 به شماره 12126 در فهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيده است .خانه امین السلطان پاساژ میشود
وي معتقد است:
1- كار مرمت بادي از نظر مخفي مانده، با كار مرمت ادغام شود.
2- مرمت بيشتر عملي باستانشناسي است تا معماري.
3- در آثار هنري بخاطر خصوصيات مكتبي و ايدئولوژيك آنها، از قرينهسازي در آنها اجتناب شده، به هنگام مرمت نيز بايد از قرينهسازي پرهيز شود.
لدو در مرمت به «سبك شناسي» يعني يافتن روح و خصوصيات اثر هنري معتقد است و با تلفيق اين شناخت و فن كاربرد مواد و فرم در دورة خاص اثر، با تجربيات شخصي دست به مرمت ميزند. وي به سه اصل 1- برداشتن بخشهاي الحاقي (حذف سبكي) 2- تكميل بنا بصورت آنچه كه ميبايد باشد (بازسازي سبكي) 3- ساخت با سبك و امكانات فني دورة اثر (بازسازي سبكي). وي رعايت «وحدت سبك» در ساختمان را براي ايجاد روح در آثار هنري لازم ميداند. او هنر را مخصوص فرانسه ميداند و سهم همده را به هنر گوتيك اختصاص ميدهد.
- تنها هنر مردم روم قديم داراي ارزش نيست، بلكه همة دورهها ارزشمند و قابل احترامند.
نتردام پاريس (تعدادي از مجسمههاي نماي نتردام) ـ نماي كليساي كلرمون فران ـ قصرهاي كاركاسون و پيراوفون.
به عقيدة وي يك بناي تاريخي به منزلة سندي تاريخي است و بايد از دخالت و تغيير وضعيت آن اجتناب كرد، هر چند اين دخالتها براي حذف قسمتهاي زائد، ناهماهنگ و يا استحكام دادن به قسمتهاي خطرناك و ناپايدار انجام گيرد. عقيدة راسكين عبارت است از: توجه به سنديت بنا و سرنوشت آن و در عين حال، سرسپردگي و تسليم در برابر طبيعت فرساينده آن. كتاب هفت مشعل معماري از اوست.
1- انتقاد از مرمتگران
2- ارائة نظريات پيشتازانه كه در دهههاي بعدي مبناي قوانين مرمتي در ارتباط با مسائل سياسي، رواني ـ اجتماعي قرار ميگيرد. راسكين با دخالت مستقيم د رآثار هنري مخالف است و وظيفة مرمت كننده را توجه به نگهداري و حفظ آثار هنري ميداند، نه دخالتهاي بيجا و نامحدودي تحت عنوان «مرمت».
1-نمايش ظاهري سازهاي بنا به صورتي غير از آنچه كه در واقع است
2- ظريفكاري و پوشاندن سطح خارجي بنا با موادي غير از آنچه كه بنا با آن ساخته شده و افزودن تزئينات و كندهكاريها روي بنا.
3- استفاده از تزئينات مختلفي كه با ماشين ساخته شدهاند.
مرمت تاريخي عنوان پيشنهادي بلترامي است. وي معتقد است: با استناد به مدارك و شواهد تاريخي به منظور برگشت دادن شكل بنا به صورت اولية آن خواه بعد از خراب شدن و خواه پس از گذشت زمان و تأثيرات ناشي از فرسودگي و...مبدأ بررسي و شرط اتخاذ هر تصميم بشمار ميآيد . شكلگيري مجدد بنا با توجه به نقشههاي بدست آمده برابر شكل اوليه بنا خواهد بود.
- ارزش هر بنا به محيط اطراف آن بستگي دارد (روابط فضاي موجود بين بنا و محيط).
- مخالفت با جدا كردن بناهاي مهم تاريخي از محيط اطراف آن بخاطر انعكاس بيشتر هويت آن.
- اهميت به ميدان به عنوان يك فضاي باز عمومي شهري.
علاقه فراوان به بناهاي كهن، به منزلة يك سند تاريخي و روح و حيات دوباره دادن و بازگرداندن فعاليت به بناي تاريخي.
1- فرق گذاشتن بين سبك قديم و سبك مرمت.
2- فرق گذاشتن بين مصالح قديم و مصالح جديد مرمت.
3- بكار نبردن كنجها، زاويهها و سطوح تزئيني در بخشهاي تازهساز.
4- ايجاد نمايشگاه و موزهاي از عناصر و تكههاي جدا شدة بنا در داخل يا نزديك بنا.
5- حك تاريخ مرمت بنا با قراردادن علامتي در روي بخشها و عناصر بازسازي شده.
6- نصب كتيبه بر روي بناي مرمت شده.
7- توصيف مراحل مرمت با عكس و نقشه و قرار دادن آن در بنا و يا نزديك آن، براي معرفي.
8- تلاش در شناساندن بنا.
5 اصل مهم جوواني:
1- محكم كاري
2- دوباره چيني(آناستيلوز)
3- آزاد سازي
4- تكميل كردن
5- نوآوري
معتقد است كه مرمت كنندگان، اثر هنري را از بين ميبرند و تنها در صورتيكه مرمت از روي سبك شناسي صورت پذيرد، قابل قبول است.
گزارش تصویری و معرفی قلعهی صخرهای بهستان
پیشینه این دژ را به زمان ماد نسبت میدهند. مادها از طریق مصب و کنارههای رودخانه قزل اوزن وارد فلات ایران شدند و در روستاهایی همچون...
قلعه بهستان یکی از 20 قلعه تاریخی شهرستان ماهنشان در استان زنجان است که قدمت آن به قرن پنجم هجری قمری تخمین زده میشود.
به علت شرایط زمانی خاص آن دوره، حاکمان جهت دفاع از خود و مردم اقدام به ساخت این قلعه کردهاند.
طبقات بالای این قلعه جهت دفاع و طبقات پایینتر به عنوان زاغه و محل نگهداری آذوقه مردم مورد استفاده قرار میگرفت.
این قلعه که در دل کوهی از جنس خاک سفت و سخت بنا شده است به علت وزش بادهای تند و فرسایش و همچنین عبور رودخانه قزل اوزن از کنار قلعه در حال تخریب است.
سازندگان قلعه با در نظرداشتن طرح اولیه، اقدام به کندن کوه و تخلیه خاکها و سنگها کردهاند و اتاقها را بوجود آوردند و به هر تعدادی که به اتاقهای آن اضافه شده راههای ارتباطی آنها به مجموعه نیز بصورت دالانهایی افزوده شده.
فضای کلی قلعه به 3 دسته شامل اتاقها، دالانها و راهپلهها تقسیم میشده تکه گاه دارای سقفی تیزهدار و دارای محلهایی به شکل مثلث یا مدور روی دیوارها برای قرار گرفتن پیهسوز بودهاست.
این دژ دارای راهپلههای زیگزاگی در ضلعهای غربی و شرقی است که روزگاری از پایینیترین قسمت ضلع شمالی آن شروع میشده و به دلیل فرسایش طبقات زیرین آن، تردد در این مسیر خطرناک و تقریباً ناممکن است.
راهپلههای ضلع شمالغربی قلعه به عنوان یکی از مناطق دست نخورده و سالم دژ بهستان است که بالای این پلهها، اتاقی به شکل طاق محرابهای مسجد دوران اسلامی تزئین شده متعلق به دوره اسلامی وجود دارد و راهپلههای زیاد با عرض یک متر نیز اقتباس از این سبک معماری است.
هم اکنون به دلیل تخریب زیاد تنها با کوهنوردی میتوان بر بالای قلعه با تخته سنگهای عظیم مسطح آن رسید.
قسمت بالای قلعه با گچ اندوده شده و داخل آن حوضی با ابعاد ۷ در ۳ متر و از جنس سنگ و ساروج قرار دارد که با استفاده از لولههای آب گلی نیممتری به اسم گنگ آب آن تأمین میشدهاست.
برخی، پیشینه این دژ را به زمان ماد نسبت میدهند. مادها از طریق مصب و کنارههای رودخانه قزل اوزن وارد فلات ایران شدند و در روستاهایی همچون مادآباد در ۱۵ کیلومتری شهر ماهنشان مستقر شدند و وجود قلعههای دفاعی همچون قلعه بهستان در ۱۲ کیلومتری ماهنشان معماری زیبا و هنرمندانهای را به نمایش گذاشتهاست.
اما بر اساس پژوهشهای باستان شناسی، پیشینه این دژ به دوره هخامنشیان به اثبات رسیده. این دژ در دوره پس از اسلام و تا قرن پنجم نیز این دژ پابرجا بوده و کاربرد داشتهاست.
این دژ به شماره ۱۴۵۸ به نام قلعه بهستان در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
گزارش تصویری: احمدشاه از کودکی تا سلطنت
او وارث سلطنت یکصد و بیست ساله قاجارها در ایران بود. سلطنتی که از آقا محمد خان تا محمد علی شاه را تجربه کرده و ...
ادامه مطلب
عکسهای قدیمی و تاریخچه حرم امام رضا
تعداد بازدید: 4476
...پیکر پاکش در کنار قبر هارون الرشید به خاک سپرده شد این امارت در میان باغی بزرگ و زیبا قرار داشت که متعلق به ..
با توجه به این مطلب اولین بنای آرامگاه همان بقعه هارون الرشید بوده است که توسط مأمون عباسی بنا شده است که بقیه بنای حرم بر روی آن ساخته شده است از این تاریخ به بعد تا دوره دیلمیان نشانه ای از تجدید یا مرمت حرم در دست نمی باشد سبکتکین (387 ـ 366 هـ ق ) پادشاه متعصب غزنوی حرم مطهر را ویران و زیارت آن را ممنوع کرد پس از آن عمید الدوله فایق در تکمیل بقعه و آبادانی مشهد کوشید. در سال 400 هـ ق ابوبکرشهمرد به دستور سلطان محمود غزنوی بنای بقعه بار دیگر بازسازی کرد با توجه به سنگ نوشته قبر امام رضا(ع) به نظر می رسد بنای حرم در سال 516 هـ ق تجدید یا تعمیر شده است . بنای بقعه به سال 548 هـ ق آسیب فراوان دید. در روزگار سلجوقیان شرف الدین ابوطاهر قمی پس از مرمت بنا گنبدی کاشی کاری شده را بر روی قبه حرم بنا کرد و مناره ای را کنار آن ساخت در دوره خوارزمشاهیان (612 هـ ق ) روضه رضوی مورد توجه قرار گرفت که کتیبه هایی از آن زمان در حرم موجود می باشد . در زمان چنگیز بقعه دچار ویرانی شد . در زمان غازان خان و سپس سلطان محمد خدابنده الجایتو در تعمیر و تزئین حرم مطهر کوشید . در قرن هشتم بنای حرم عبارت بوده است از : حرم ، مسجد بالاسر و چند بنای کوچک متصل به ضلع شمالی و یک مدرسه ( به تصریح ابن بتوته جهانگرد معروف ) . در زمان شاهرخ تیموری و همسرش گوهرشاد حرم مطهر توسعه قابل توجهی پیدا کرد .
در این دوره سال 821 هـ ق نخستین مسجد جامع شهر مشهد با نام مسجد گوهرشاد در سمت قبله حرم مطهر بر پا شد سپس بنای «دارالحفاظ» «مسجد فرق الذکر» « دارالسیاده » و سر انجام « تحویل خانه یا خزانه بر پا شد . پیرامون مجموعه نیز سه مدرسه به نام های مدرسه پریزاد ، مدرسه بالاسر ، مدرسه دودرب ساخته شد در زمان سلطان حسین بایقرا ( 875 ـ 912) به کوشش امیر علی شیر نوایی صحن کهنه و اساس ایوان طلا به وجود آمد صحن انقلاب در زمان شاه عباس اول وسعت یافت در زمان شاه طهماسب صفوی مناره نزدیک گنبد مرمت و طلاکاری شد و در سال 932 هـ ق خشتهای نفیس کاشی روی گنبد به خشتهای طلا مبدل شد بعد از غارت خشتهای طلای گنبد در شورش عبدالمؤمن خان ازبک شاه عباس در سال 1010 هـ قبه تجدید بنای آن دستور داد که شرشح آن در کتیبه میناکاری شده دور گنبد به خط علیرضا عباسی نقش بسته است . ـ در زمان شاه عباس صحن کهنه (انقلاب ) گسترش یافت و ایوان شمالی اتاقها غرفه ها و سردرها و ایوانهای شرقی و غربی آن احداث گردید .
روضه منوره که پیکر مقدس حضرت رضا (ع) در آن مدفون است زیر گنبدی زرین و با شکوه قرار دارد و هسته مرکزی بناهای آستان قدس رضوی به شمار می آید. در سالهای آغازین به خاک سپاری پیکر پاک امام (ع) , حرم مطهر به صورت بنایی ساده با مصالح ویژه آن دوران بنا شده بود , چنان که بقعه مطهر تنها در یک در وروردی ساده در پیش روی مبارک داشت و دارای تزئیناتی مختصر به سبک آن زمان بود. صفه های اضلاع حرم به جز صفه پیش رو , به سوی خارج از بنا بسته بود. بر فراز بقعه تنها قبه ای وجود داشت. در آن سالهای دور زمین های اطراف حرم مطهر , همه خالی از سکنه بود و نوغان که یکی از دو قصبه معروف و معتبر توس بود , تنها آبادی مسکونی منطقه محسوب می شد . نظارت دقیق حکام جور بر حرکات و سکنات شیعیان , منع آنها از توجه به مرقد امام و درک فیض زیارت , موجب شد که سالها سپری شود و بنایی درخور و شایسته مضجع شریف حضرتش احداث نگردد . سرانجام سالهای سخت و سنگین به کندی سپری شد , عنایات خدای تعالی نسبت به روضه رضوی موجب شد که در آن روزهای اولیه و جو خاص آن زمان , حرم مطهر از هرگونه آسیبی محفوظ بماند تا آنجا که باب رافت خاصه حضرت بصورت بروز کرامات پی در پی و معجزات , گره از کار دردمندان و نیازآوران به درگاهش گشود , کثرت و تداوم کرامات امام موجب شد که توجه و اقبال مردم و حاکمان آن زمان به ویژه بیشتر اهالی خراسان و مناطق دیگر فزونی یابد و ارادتمندان به بقعه و بارگاه رضوی , زیارت پرفیض مرقد منورش را بر خود فرض دانسته اقدام به ساخت و مرمت و تذهیب و تزئین و حفظ و نگهداری آن بنای مقدس نمایند. در طول قرنهای مختلف , رجال کشورهای اسلامی , حکام و امرای خراسان , مردان با اخلاص و علاقه مند به مقام شامخ ولایت و امامت با صرف مبالغی در تجدید عظمت آن کوشیده اند , ضمن تزئین آن با ایجاد بناها و به جای گذاشتن آثاری این مکان شریف را مملو از جلوه های کهن هنری دوران گذشته نموده , نفایس تاریخی و شاهکارهای هنری شان را مخلصانه به این جایگاه رفیع عرضه دارند.
كبوترخانهها از لحاظ تاريخي، هنر، معماري، سازه، داشتن زراعت و اقتصاد كشاورزي داراي اهميت فراوان هستند. در اين بناها از علومي چون فيزيك، رياضيات، سازه، معماري، جانورشناسي، آب، هواشناسي و غيره استفاده شده است. افزايش فوقالعاده سطح نسبت به حجم از رياضيات و توان مهندسي بالاي معماران آن صحبت ميكند. بكار گرفتن روشهاي مختلف براي مبارزه با دشمنان كبوتران، آگاهي از پديدة فيزكي تشديد (رزونانس) و خنثي كردن آن براي جلوگيري از فروپاشي كبوترخانه در اثر پرواز و بال زدن همزمان گاه بيش از يازده هزار كبوتر و ديگر موارد، بيانگر دانش و تجربه سازندگان آن ميباشد.
كبوترخانهها بخاطر تنوع در شكل و اندازه و هماهنگي آنها با طبيعت و فضاهاي اعجابآور درون آنها ميتواند به عنوان يكي از جاذبههای جهانگردي ايران مطرح شود. در حاليكه متروك شده و غربيانه رو به نابودي ميروند...
ادامه مطلب
ادامه مطلب
3ـ تاريخچه بنا :
ارسال به دوستان
